ગુજરાતના કોઈ મિડિયા હાઉસને આવો વિચાર આવે છે?

ગુજરાતના કોઈ મિડિયા હાઉસને આવો વિચાર આવે છે?

IMG_20171217_224048

(તસવીર પ્રતીકાત્મક છે)

જનહિતમાં જારી વિશેષ સૂચના –

આ લેખ કોઈ પક્ષ કે વ્યક્તિ કે કોઈ એક છાપા કે પત્રકારને સારા દેખાડવા અને બીજાને ખરાબ દેખાડવા માટે નથી. મારે તન-મન-ધનથી કોઈ વર્તમાનપત્ર સાથે કોઈ સંબંધ નથી. હું માત્ર આવનારી પેઢીને હિત માટે એક વાત સૌની સામે મૂકવા અને જાગે તો જગાડવા મારો વિચાર પ્રસ્તુત કરું છું. માટે કોઈએ આ લેખ કોઈના છાપાગૃપના વખાણ કે વખોડવા માટે છે એવું વિચારી લેવું નહીં અને જો એવું થાય તો તે સંજોગ માત્ર છે તેમાં મારા શબ્દોનો કે મારો વાંક નથી તમારા મનના વિચારવાયુનો વાંક છે જે માટે કોઈ સારા આયુર્વેદિક ડોક્ટરને બતાવીને આ રોગ સારો કરી લેવો. આભાર… (હવે લેખમાં ચાલો નહીં તો સૂચના જ લેખ બની જશે. પણ શું કરીએ માહોલ જ એવો થઈ ગયો છે કે બધી બાબતે સ્પષ્ટ થવું પડે છે આવા સ્વતંત્ર અને લોકશાશિત ભારતમાં પણ…ખીખીખીખી…)

 

લેખ લાંબો છે પણ તમારો અભિપ્રાય જરૂરી છે… (પહેલા જ બાંધેલી ધારણા ખોટી પડે)

 

ઘણાં સમયથી વિચારી રહ્યો હતો કે આ વિષય પર લખું લખું… પણ સમય અને સંજોગો નહોતા આવતા. અને હવે સમય અને સંજોગો આવ્યા છે તો એવા સમયે કે કાલે બધા ચૂટણીના પરિણામમાં હશે એટલે આ વાત કદાચ નહીં વંચાય… પણ હું આજ માટે ક્યાં લખું છું, હું લખું છું આવતીકાલના ભવિષ્ય માટે…

 

આપણાં ગુજરાતમાં કેટલા છાપાઓ બહાર પડતા હશે રામ જાણે. એ આંકડાની માયાજાળમાં ન ફસાતા સીઘો જ હું મારા દૃષ્ટિકોણ તરફ આવું. મહત્વના ને સૌથી વધુ વંચાતા છાપાઓના નામ આપવા હોય તો દિવ્યભાસ્કર, સંદેશ, ગુજરાત સમાચાર, ગાર્ડિઅન, જયહિન્દ, ફૂલછાબ, વગેરે વગેરે….

 

દિવ્યભાસ્કરમાં કાર્યરત હતો ત્યારે બધા છાપા વાંચવાની ટેવ પડેલી તે આજ લગી રહી છે. તેમાં ઓનલાઈન પેપર્સ વંચાય છે. હું ‘ધ હિન્દુ’ ન્યૂઝ પેપરનો ફેન બની ગયેલો. તેની પત્રકારત્વ દૃષ્ટિ માટે સાત તોપની સલામી ઓછી પડે. હું શિક્ષક થયો. અમારી શાળામાં પણ સમાચારપત્ર આવે.

 

વન્સ અપોન અ ટાઈમ… મારા આચાર્ય સાહેબશ્રી કહે બાળકો માટે વિશેષ વિગત આવતી હોયને એવું છાપું બંધાવીએ. (જો કે ઘણી જગ્યાએ તો છાપાના ફેરિયાઓ પણ ધાકધમકીથી છાપા બંધાવવાનું ગોઠવે છે.) મેં એ બાબતે વિચાર્યું. એ માટે એક અઠવાડિયું મારા શહેરમાં આવતા બધા જ છાપા મેં મંગાવ્યા. દરેકની પૂર્તિઓ, સમાચારો અને વિગતો નિરાંતે વાંચું પત્રકારત્વ મારામાંથી દૂર કરીને મારે હવે શિક્ષક તરીકે વિચારવાનું હતું કે બાળકો માટે ક્યું છાપું બંધાવવું. આખા સપ્તાહના બધા પેપર, પૂર્તિ વાંચ્યા પછી સાહેબને જવાબ આપ્યોઃ સરજી, બાળકોનું ભલું ઈચ્છતા હો તો એક પણ છાપું ન બંધાવો. આમાં તો છોકરાઓ બગડે એવું જ છે કશું હકારાત્મક કે કશું ઉપયોગી થાય તેવી તત્કાલીન માહિતી નથી. પૂર્તિમાં કશું જનરલનોલેજ જેવું નથી અરે બીજા બધા પેરામિટર્સને સાઈડમાં ધકેલીને શનિવારની પૂર્તિની જ તપાસ કરી તો પણ ખ્યાલ આવ્યો કે એમાં જે બાળ વાર્તા કે ગ્રાફિક વાર્તા આવે છે તે પણ આજના બાળકો માટેની નથી. બંધ કરો.

 

કેટલાક આઈડિયા આગળ છે વાંચજો…

 

જો કે તંત્ર એની રીતે ચાલ્યું. મારા વિચારો બંધ ન થયા. બે વર્ષ પછી આજે આ વાત એટલે ખૂલી કે બે વર્ષથી હું એક જ પ્રશ્ન લઈને ફરું છું કે ‘ધ હિન્દુ’ જેવા છાપાએ વિદ્યાર્થીઓ કે બાળકો માટેની એડિશન અલગથી કાઢે છે તો એવું આપણે ત્યાં કેમ નહીં?????!!!!!
મને ચિતરી ચડી ગઈ કે આપણે કેવું પીરસીએ છીએ. છાપા જ નહીં ન્યૂઝ ચેનલો પણ કેવું પીરસે છે. કોઈક તો જાગે. કે પછી ભૂખ્યા(જ્ઞાનભૂખ્યા) જનોનીની ડાગળી છટકશે તો એ એક દિવસ છાપા ઓલ ઈન્ડિયામાંથી બંધ કરશે… આ તો એક વાત છે. મૂળ વાત પર આવીએ.

 

શું આપણે ત્યાં સારી ઘટના જ નથી ઘટતી કે જેની વાત બાળકો સુધી પહોંચાડી શકાય.? શું આપણે ત્યાં સારા પ્રુફરિડર્સ જ નથી કે બાળકોને ગુજરાતી છાપામાંથી જોડણી શીખવાય?

 

વિકસિત રાષ્ટ્રોના ઓનલાઈન છાપાઓ જોયાં મેં, મારા મિત્રો જે વિદેશોમાં રહે છે તેમને પૂછ્યું તો તેઓએ કહ્યું તેમાંથી ઘણી જગ્યાએ બાળકો માટે – વિદ્યાર્થીઓ માટે અલગ એડિશન બહાર પડે છે જેમાં તત્કાલીન ઘટના સાથે નોલેજની બાબત હોય. નવા સંશોધનની વાતો હોય.

 

એ લોકોનું મિડિયા બાળકો સામે સાયન્ટિસ્ટ અને સૈનિકોની વાતો મૂકે છે જેથી એ બાળકો માટે એ આદર્શ બને છે અને આપણે મોટી મોટી સાઈઝમાં ટૂંકા ટૂંકા કપડાવાળીયું ને છાપીએ છીએ એટલે આપણો સમાજ એવો બને છે. એમનેમ ચાથી જાગીર કહી દીધી હશે.!!

 

બે વર્ષના અંતે એક તારણ પર આવ્યો કે કોઈ મિડિયા- ગુજરાતી મિડિયા એવું કરે એ શક્ય નથી કારણ કે એને પૈસા બનાવવા છે જે ગલગલિયા કર્યા વગર મળવાના નથી. પણ આમાંથી સારું શું? આખરે પૂર્તિઓ પર ફોકસ કર્યું અને તેમાં ગુજરાત સમાચારની પૂર્તિઓ માટે સલામ કરવાનું મન થયું. જોકે ગલગલિયા કરવાનું મન તેનેય ક્યારેક થાય છે. (ફરીથી કહી દઉં કે ગુજરાત સમાચાર પ્રત્યે મને કોઈ પક્ષપાત નથી ) ગુ.સ.ની પૂર્તિમાં ધૈવતભાઈની મહેનત રંગ લાવે છે. ( જો કે તે ગુ.સ. માંથી નીકળ્યા ઈવા સમાચાર છે.) લલીત ખંભાયતાના લેખો કરંટ અને માહિતી સભર હોય છે. તેની પાસે સારું પીરસવાની દૃષ્ટિ છે. તો વળી હર્ષ મેસવાણીયા પણ ખૂબ સારું લઈ આવે છે. આ ઉપરાંત સૌથી વધુ મને ગમતું હોય કે જે આવનારી પેઢી સામે રાખવા જેવું હોય તો તે રવિવારની ગુજરાત સમાચારની પૂર્તિમાં કે.આર.ચૌધરીના ‘ફ્યૂચર સાયન્સ’ના લેખો. ભાવેન કચ્છી પણ ખરા. દિ. ભા. માં અજય નાયક સાહેબ ખેડૂતો વિશે સારું લખે છે જાણવા લાયક. તે કળશમાં પણ હકારાત્મક લખતા.  ગુ.સ.ની ઝગમગ પૂર્તિનું વચ્ચેનું પાનું તો અમારી શાળાના ગણિત-વિજ્ઞાન કોર્નરમાં હંમેશા વંચાય છે. દિવ્યભાસ્કરની પૂર્તિમાં વચ્ચેનું પાનું બાળકોને કેવા કપડા પહેરવા તે માટેનું હોય છે (ફરીથી કહી દઉં દિ.ભા. માટે મને કોઈ વિરોધન નથી.) એલા ભાઈ, અહીં બે જોડ કપડાના હાંધા છે ન્યા ફેશનની વાતોથી શું થશે.??સંદેશની પૂર્તિઓમાં પણ એકાદ બે લેખ સારા ક્યારેક આવી જાય છે બાકી જામતું નથી કે નથી તો દિ.ભા.ની અન્ય પૂર્તિમાં. ફૂલછાબ માટે જાજેરી સલામ કે તેણે પોતાનું સ્ટેટશ આવા કારમા મિડિયાયી કળિયુગમાં પણ જાળવી રાખ્યું છે પણ તેની પાસે એવી નવું નવું લઈ આવે એવી ટીમ નથી કારણ કે કમાણી તો દિ.ભા.માં જ થઈ શકે. જો કે હવે અમદાવાદ સ્થિત મિડિયા હાઉસિસ સારા રૂપિયા આપે છે એટલે એ બાજુ સારું કામ કરનારા ચાલ્યા જાય તે સ્વાભાવિક છે.

 

લલિતભાઈ અને હર્ષભાઈ અને કે.આર.ચૌધરીના લેખો મારા નોટીસબોર્ડ પર લગાડાય એવા હોય છે. આવું જરૂરી છે. મેરા ભારત બદલ રહા હૈ એવું એકલો માણસ બોલશે કે આપણે સૌ પાછળ પાછળ નારા લગાવ્યા જશું તો નહીં થાય. મિડિયા હાઉસિસે જાગવું પડશે. નવી પેઢી જાણી શકે એવું કરવું પડશે. ગામડાનો માણસ કે છેવાડાના વ્યક્તિ શું ઈચ્છે છે એ આપવું પડશે.

 

4G મોબાઈલ્સ પહોંચી જવાથી ક્રાંતિ થવાની નથી. તેનાથી નોલેજ નથી વધતું હમુકનું વિખેરાય છે ને વિકૃત થાય છે મગજ … હું ગ્રાઉન્ડ લેવલે કામ કરું છું એટલે અનુભવું છું કે બાળકો ગેમ્સ રમવામાં સમય સૌથી વધુ બગાડે છે. ઘણીવાર એવું બને કે પૂર્તિઓમાં લખાયેલી કોલમ્સની વિગતો નેટ પર થોડું સર્ચ કરો તો મળી જ રહે પણ બાળકો કે યુવાનો પાસે ગેમ અને ન જોવાનું જોવામાંથી ટાઈમ ક્યાં છે? તેને હાથમાં પકડાવું પડશે તો છાપું હશે તો આપશું. પુસ્તક વાંચવાથી તો જોજનો દૂર જતાં રહ્યા છે. ઓનલાઈન છાપા વાંચે છે તેમાંય ગલગલિયા સમાચારો જ વાંચે છે.

 

થોડું વધુ પડતું થઈ ગયું પણ શિક્ષક તરીકે મને ઘણીવાર વિચાર આવે કે રાષ્ટ્રનિર્માણનું કાર્ય માત્ર શિક્ષકોનું નથી, આસપાસના સમાજનું પણ છે અને આસપાસના સમાજમાં શું નિર્માણ કરવું તે કામ મિડિયાનું છે.

 

આજે ગુ.સ.ની રવિપૂર્તિમાં આર.ઓ. વિશે માહિતી આપી છે તે નેટમાં ક્યાંને ક્યાંય છે પણ બાળકો એ સાધન ઘરમાં જૂએ છે પણ જાણતા નથી. તો આ લેખ પકડાવી શકાય. માન. વડાપ્રધાન સી-પ્લેનમાં બેઠા. સમાચાર આવ્યા. પણ સી-પ્લેન છે શું, શું ઈતિહાસ છે? કેવું સાયન્સ છે? આ જાણવા મળવું જોઈએ. લાલસિંહ જેવા વિજ્ઞાની આપણી વચ્ચેથી વિદાય લે અને તેની જીવનઝરમર ક્યાંય જોવા ન મળે? એ વાત લલિતભાઈ અને હર્ષભાઈ લઈ આવ્યા. સલામ છે એ બન્નેને કે જે ઘટનાઓ ઘટે છે તેના સત્યમાં કે વિજ્ઞાનમાં જઈને કંઈક નવું, ઉપયોગી લઈ આવે જે જ્ઞાનવર્ધક છે. અરે ગુજરાતી વાર્તાની શતાબ્દિ ચાલે છે… રવિપૂર્તિમાં એક ખ્યાતિપ્રાપ્ત વાર્તા જ નથી શરુ કરી એ સર્જક વિશે ટૂંકમાં અપાય છે. જાણ થાય છે તેથી મારી માતૃભાષાના સર્જકની.

 

આ બધું એટલે થયું છે કે પત્રકાર સર્જક મટીને અનુવાદક બની ગયો છે. મિડિયા હાઉસિસમાં સર્જનને સ્થાન જ નથી. તમે વાર્તા આપો તો કહેશે કે આને એટલી નાની કરી દો… આમાંથી આ કાઢી નાખો … આ ઉમેરો… અરે,,, સાલ્લાઓ આ કંઈ દરજીની દુકાન છે કે પેન્ટમાં બે ખીસ્સા પાછળથી કાઢીને આગળ ઉમેરી દેવાય… (આ ફકરો સિદ્ધાર્થ રાંદેરિયાના લહેકામાં વાંચજો.)

 

હે મિડિયા કર્મિઓ, મિડિયા હાઉસિસ.., તમે ખૂબ ગલગલિયા કરતું લખો પણ એમાં ક્યાંક એકાદ બે પાના જ્ઞાનવર્ધન માટેના પણ રાખો અને વિચારો કે રખે, અમારું છાપું કોઈ શાળામાં જતું હશે કે કોઈ બાળક વાંચતું હશે તો? અને પછી કંઈક નવું કરો. કંઈક એવું કરો કે મારા રાષ્ટ્રની વિકસતી પેઢીને મોબાઈલ મૂકાવીને વાંચવા મજબૂર થવું પડે. અમારા નોટીસબોર્ડમાં અને બાળકોના દિમાંગ સુધી તમારા શબ્દો પહોંચાડવાની જવાબદારી અમારી પણ પહેલા એવું આપો તો ખરા. શાળાની સારી વાતો પણ ક્યારેક આપો. બાળકોના ટેલેન્ટને સ્ટેજ આપો. અમારા બી..નચિકેતા પ્રોજેક્ટના બાળકોમાં એવું કૌવત છે કે આવું છાપું રોજનું બહાર પાડી શકે અમે અદબ-પલોઠી વાળીને એટલે બેઠા છીએ કે ભંડોળ નથી. અને સારું છાપવાનું મળતું ન હોય કે એવા માણસો ન મળતા હોય તો એક વખત આપો અમારા બાળકો તમારી શનિવારની પૂર્તિ જાતે તૈયાર કરીને તમને આપી શકે એવી શક્તિ ધરાવે છે. પત્રકાર છોને… કુછ દિન ગુજારો સરકારી શાળાઓમે…, ગામડાઓ કે કિશોરો ઔર યુવાનો કે પાસ ખબર પડે ગા કે વો ક્યા ચાહતે હૈ…

જય હિન્દ

 

જેને દુઃખ લાગે એ કિટલીયે જઈને બે કપ ચા પીયાવે,,, ને બવ દુઃખ લાગે તો અમારા ગામડામાં આવ્યઝો સ્યાસ પાહું બીઝું કાંઈ નહીં…. નમસ્તે.

About aKshArAnANd

સામાય ધસી જઈએ, આઘાય ખસી જઈએ... હોવું ય હવે ઉત્સવ આકંઠ શ્વસી લઈએ....રેતાળ કીનારા પર હેતાળ હસી લઈએ..... મૃત્યુ, જીવન, ઉત્સવ, પ્રેમ, કોમ્પ્યુટર, દોસ્તી પુસ્તક આ બધાને મળવા માટે ધરતી પર ફરવાનું બહાનું મળે તો તે ખરેખર લિજ્જતની વાત છે.....
This entry was posted in આંખના ઈશારે..... Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s